ai la vua tam quoc

Tấn Vũ Đế
晉武帝
Hoàng đế Trung Hoa

(chi tiết...)

Tấn Vũ Đế qua loa đường nét vẽ của Diêm Lập Bản, họa sỹ thời Đường.

Bạn đang xem: ai la vua tam quoc

Tấn Vương ngôi nhà Ngụy
Tại vị265 – 266
Tiền nhiệmTấn vương vãi Chiêu
Kế nhiệmThay thay đổi tước đoạt hiệu
Hoàng đế Đại Tấn
Trị vì8 mon hai năm 266 – 17 mon 5 năm 290
(24 năm, 98 ngày)

Tiền nhiệmSáng lập triều đại
Kế nhiệmTấn Huệ Đế
Thông tin tưởng chung
Sinh236
Mất17 mon 5, 290 (53–54 tuổi)
Hàm Chương năng lượng điện (含章殿), Lạc Dương
Hoàng hậuDương Diễm
Dương Chỉ
Tên húy
Tư Mã Viêm (司馬炎)
Niên hiệu
  • Thái Thủy: 4/2/266 – 274
  • Hàm Ninh: 275 – 4/280
  • Thái Khang: 4/280 – 289
  • Thái Hi: 1/290 – 4/290
Thụy hiệu
Vũ Hoàng đế (武皇帝)
Miếu hiệu
Thế Tổ (世祖)
Triều đạiNhà Tây Tấn
Thân phụTư Mã Chiêu
Thân mẫuVương Nguyên Cơ

Tấn Vũ Đế (chữ Hán: 晉武帝; 236 – 16 mon 5, 290), thương hiệu thiệt là Tư Mã Viêm (司馬炎), biểu tự động An Thế (安世), là vị ngọc hoàng thứ nhất ở trong nhà Tấn nhập lịch sử dân tộc Trung Quốc. Thời kì trị vì như thế của ông kéo dãn dài từ thời điểm năm 266 cho tới năm 290, tổng 24 năm.

Ông là 1 trong trong mỗi vị ngọc hoàng phổ biến nhất lịch sử dân tộc Trung Quốc, người dân có công thống nhất Trung Hoa sau đó 1 thời hạn lâu năm sát 100 năm nội chiến sau thời kỳ Tam Quốc. Thành tựu đáng chú ý là vậy, cùng theo với tư hóa học lanh lợi và tài năng trị quốc xứng đáng nể, tuy nhiên ông cũng phổ biến là 1 trong ngọc hoàng phí phạm và dâm dục, đem hậu cung rộng lớn mươi ngàn người.

Tấn Vũ đế thông thường được coi như là 1 trong người phóng khoáng và rộng lớn lượng, tuy nhiên cũng là 1 trong ông vua sang chảnh tiêu tốn lãng phí. Sự rộng lớn lượng và lòng chất lượng của ông nhiều khi thực hiện giảm sút pháp lý, khi ông trở thành quá rộng lượng so với tham ô nhũng và tiêu tốn lãng phí của mái ấm gia đình tôn thất, thực hiện tiêu tốn ngân khố tự người dân góp phần. Hơn nữa, khi Tấn Vũ đế xây dựng ngôi nhà Tấn, ông bồn chồn quan ngại về sự việc ổn định lăm le của triều đại, và tin tưởng rằng triều đại trước tê liệt - Tào Ngụy - đã trở nên thất bại tự ko trao quyền cho những hoàng thân thuộc của nhà vua. Vì thế ông đang được trao binh quyền bên trên những địa hạt cho những chú, đồng đội chúng ta và những nam nhi của ông. Như vậy trớ trêu thay cho đang được dẫn tới sự lếu loàn ở trong nhà Tấn, khi những thân thuộc vương vãi tóm binh quyền đang được đua nhau phản bội, tạo nên cuộc lếu cuộc chiến tranh chấp quyền lực tối cao được gọi là Loạn chén vương vãi tức thì sau thời điểm ông chết thật, và tiếp sau đó là trận chiến Ngũ Hồ loàn Hoa đang được gần như là đập diệt ngôi nhà Tấn và buộc triều đại này nên dịch chuyển cho tới vùng phía nam giới sông Hoài.

Thời trẻ[sửa | sửa mã nguồn]

Tư Mã Viêm người thị trấn Ôn, quận TP Hà Nội (nay là thị trấn Ôn, tỉnh Hà Nam), là con cháu nội Tư Mã Ý, nam nhi trưởng của Tư Mã Chiêu. Mẹ ông là Vương Nguyên Cơ, phụ nữ của Vương Túc. Khi Tư Mã Viêm phát triển, dòng tộc Tư Mã đang được tóm quyền thao túng Triều đình ngôi nhà Tào Ngụy thời Tam Quốc.

Năm 251, Tư Mã Ý chết thật, chưng Tư Mã Viêm là Tư Mã Sư lên thay cho, tóm quyền nhập triều. Tư Mã Sư không tồn tại nam nhi nên Tư Mã Chiêu cho tất cả những người con cái loại Tư Mã Du (em Viêm) thực hiện con cái anh bản thân. Tư Mã Sư thấy Phế đế Tào Phương đem ý kháng đối, bèn truất ngôi và lập Tào Mao lên thay cho. Năm 254, Tư Mã Sư xót bị tiêu diệt, Tư Mã Chiêu lên thay cho. Tào Mao cũng lăm le kháng đối Chiêu, bị Chiêu giết thịt bị tiêu diệt và lập Tào Hoán kế tiếp vị, tức Ngụy Nguyên Đế.

Năm 263, Tư Mã Chiêu điều binh khử nước Thục Hán, được vua Ngụy phong tước đoạt Tấn Vương. Năm 265, Chiêu xót nặng nề, đem người khuyên nhủ nên lập Tư Mã Du là kẻ mùi hương hỏa của Tư Mã Sư, tuy nhiên Chiêu ko nghe theo gót tuy nhiên lập con cái cả Tư Mã Viêm.

Tư Mã Viêm đăng quang Tấn Vương, ko lâu tiếp sau đó đang được bắt ngọc hoàng Tào Hoán của Tào Ngụy thoái vị và uỷ thác lại triều đình cho chính bản thân mình vào trong ngày Nhâm Tuất mon 12 năm Ất Dậu (tức 4 mon hai năm 266). Vào ngày Bính Dần nằm trong mon (tức 8 mon 2), Tư Mã Viêm đầu tiên thực hiện đại điển đăng cơ, phát triển thành Tấn Vũ Đế nhập lịch sử dân tộc, vương vãi triều Tây Tấn được xây dựng.

Hoàng đế Đại Tấn[sửa | sửa mã nguồn]

Thống nhất Trung Hoa[sửa | sửa mã nguồn]

Các lực lượng kháng đối trung thành với chủ với ngôi nhà Ngụy đều không thể, những đại thần khuyên nhủ ông nên tấn công nốt nước Ngô vì như thế Ngô Đế là Tôn Hạo là người tàn bạo đang được phật lòng dân.

Sau bao nhiêu thứ tự tự dự, ở đầu cuối nhập năm Hàm Ninh loại 5 (279), Tư Mã Viêm sai Đỗ Dự, Vương Tuấn nằm trong Tư Mã Du đem quân Nam tiến bộ tấn công Ngô. Quân Tấn nhanh gọn vượt mặt quân Ngô và tiêu xài khử nước Ngô, bắt sinh sống Tôn Hạo (đầu năm 280).

Đến phía trên thì dứt thời gian chiến loàn đẫm ngày tiết kéo dãn dài kể từ thời Hán mạt sát 100 năm, Trung Hoa lại được quy về một côn trùng.

Thái Khang chi trị[sửa | sửa mã nguồn]

Trước sự hùng mạnh mẽ của Tây Tấn, những sự cướp đập kháng Trung Quốc của Hung Nô và những cỗ tộc không giống tạm ngưng nhập một thời hạn. Và quyết sách lăm le cư những cỗ tộc phía bên trong Trung Quốc đang được đem thành quả. Triển vọng về một nền chủ quyền, thống nhất và phát đạt chính thức.

Năm Hàm Ninh loại 6 (280), Tấn Vũ Đế chính thức thực hành quyết sách mới nhất. Quân group được nghỉ dưỡng, những vũ trang sắt kẽm kim loại bị đúc trở thành chi phí. Nhưng nỗ lực của Tấn Vũ Đế nhằm mục đích phục viên quân group không tồn tại nhiều thành quả. Một số quân sĩ phục viên vẫn lưu giữ vũ trang, những quân sĩ kinh doanh vũ trang của mình với Hung Nô nhằm thay đổi lấy khu đất, còn những hoàng thân thuộc ở vùng xa xăm ko chịu đựng giải giáp hoặc giản nghiền quân group của tôi.

Đối với ngọc hoàng cũ của tía nước là Tào Hoán, Tôn Hạo và Lưu Thiện, Tư Mã Viêm cư xử rất rất hậu, cho tới hưởng trọn đầy đủ phú quý đủ đầy, trong cả Tào Hoán khi dưng biểu cũng ko cần thiết xưng "thần". Những việc thực hiện này làm cho quý tộc tía nước dần dần quy thuận, ko suy nghĩ kế tiếp phản bội nữa[1].

Đối với dân bọn chúng, Vũ Đế thực hành quyết sách ''Chiếm điền chế", quy lăm le nam nhi rất có thể chiếm hữu 70 khuôn ruộng, phụ nữ rất có thể chiếm hữu 30 khuôn. Chính sách này đang được xúc tiến dân bọn chúng tích rất rất phát hành, bình ổn định vùng vùng quê. Có nông nghiệp thực hiện hạ tầng, thương nghiệp và tay chân nghiệp nhanh gọn cách tân và phát triển, kinh tế tài chính toàn quốc cách tân và phát triển phồn thịnh[1]. Vũ Đế cho tới huỷ bỏ chính sách bốt điền tự Tào Tháo lập nên, cho tới những hộ dân cư bốt điền được biên lại trở thành hộ nhập châu quận. Nhà vua cho tới tuyển mộ những người dân lưu dân kể từ Thục và Ngô cho tới phương bắc nhằm mục đích tăng thêm số lượng dân sinh. Vũ Đế còn cấm những ngôi nhà nhiều tự động tuyển mộ tá điền.

Ngoài đi ra, Vũ Đế thực hành quyết sách thống trị "vô vi'', ban đi ra 5 chiếu thư[1]:

  • Thứ nhất là chủ yếu thân thuộc, đòi hỏi quan lại lại nên thanh liêm, mến yêu dân bọn chúng.
  • Thứ nhị là tích rất rất chăm sóc việc của dân.
  • Thứ tía là hỗ trợ người cô trái khoáy, cẩn nên đúng lúc tương trợ những người dân hoán vị nàn.
  • Thứ tư là quan tâm nông nghiệp, giới hạn những ngành nghề nghiệp không giống cách tân và phát triển (như thương nghiệp).
  • Thứ năm là về nhân sự, vô hiệu những chuyên dụng cho ko cần thiết thiết[2].

Nhờ những quyết sách bên trên, số lượng dân sinh dần dần được tăng thêm. Năm Thái Khang loại 3 (282), toàn quốc đem 377 vạn hộ. Vào trong thời điểm Thái Khang, thiên hạ vô sự, nhờ thế tuy nhiên xuất hiện nay lại cảnh tượng phồn vinh Tính từ lúc thời ngôi nhà Hán, sử sách gọi là Thái Khang chi trị.

Xem thêm: dồ ái mồ nghĩa là gì

Vũ Đế tìm hiểu cơ hội trở về thời kỳ vĩ đại của triều Hán, khi chủ quyền và phát đạt đem ở từng quốc gia và ngôi nhà Hán đã đạt được quyền lực tối cao TW mạnh. Tấn Vũ Đế đề ra những cách tân nhằm mục đích mục tiêu kìm nén quyền lực tối cao địa hạt - quyền lực tối cao của những mái ấm gia đình rộng lớn. Nhưng những cách tân tê liệt ko thành công xuất sắc.

Đại phong tông thất[sửa | sửa mã nguồn]

Ngụy Văn Đế Tào Phi truất phế Hán Hiến Đế, đăng quang lập đi ra ngôi nhà Ngụy, tiếp sau đó chèn lấn những em trai, huỷ bỏ binh quyền của tông thất chúng ta Tào, tự động thực hiện xa lánh nhà vua nên lúc Tư Mã Ý tạo ra phản nhập tông thất không người nào đi ra chung được nhà vua. Tấn Vũ Đế đăng quang, sẽ có được bài học kinh nghiệm của Tào Ngụy nên đại phong tông thất thực hiện những phiên vương vãi, xây dựng những quận quốc nhỏ bên trên từng bờ cõi ngôi nhà Tấn. Các phiên vương vãi được tự động coi việc hành chủ yếu và mộ tư binh bên trên bờ cõi của tôi. Chính sách này còn có mục tiêu trấn áp những hào tộc đem dã tâm tuy nhiên đang được phản tính năng, vì như thế lịch sử dân tộc đang được chứng tỏ, nhập Loạn chén vương vãi thì chủ yếu những phiên vương vãi mới nhất là những kẻ đem dã tâm mong muốn giành giật ngôi báu.

Tấn Vũ Đế trọng dụng tông thất vốn liếng là nhằm ứng phó với giai cấp cho sĩ tộc (những gia tộc đời đời kiếp kiếp thực hiện quan). Vì kể từ khi Tào Phi triển khai quyết sách Cửu phẩm trung chủ yếu chế (chia những hào môn vọng tộc bên trên toàn quốc trở thành 9 bậc; cứ thế theo gót sự rộng lớn nhỏ của gia tộc tuy nhiên nhận chức quan lại, kể từ tê liệt lũng đoạn tuyến phố thực hiện quan lại, nhất là những đại sĩ tộc) tự Trần Quần đề xướng, bên trên cơ bạn dạng đẳng cấp sĩ tộc đang được sở hữu toàn cỗ quốc gia gồm những: bên trên kể từ thượng tằng phong cách thiết kế (chính quyền), bên dưới cho tới hạ tầng hạ tầng (kinh tế), thậm chí là quyền vạc ngôn của những người dân cũng trở nên sĩ tộc tóm nhập tay (ngôn luận). Gia tộc Tư Mã nhờ việc cỗ vũ của đại phần lớn sĩ tộc mới nhất đăng quang nên nhập đôi mắt sĩ tộc không giống, chúng ta Tư Mã cũng chỉ là 1 trong sĩ tộc, nhà vua là gia ngôi nhà đại biểu của sĩ tộc tê liệt. Vì thế Tấn Vũ Đế mới nhất phân phong cho tới tôn thất tóm đại quyền về kinh tế tài chính và quân sự chiến lược bên trên địa hạt nhằm lưu giữ sự ưu việt của tôn thất.

Bãi quăng quật quận binh[sửa | sửa mã nguồn]

Từ cuối thời Hán, sau Khởi nghĩa Khăn Vàng, Hán Linh Đế hạ chiếu cho những trấn tự động mộ binh lính chống lưu giữ kháng giặc. Việc này tạo ra trở thành tình thế phiên trấn cát cứ, dẫn theo chiến loàn liên hồi Một trong những chư hầu kéo theo gót sự bại vong của triều Đông Hán và hiện tượng này kéo dãn dài cho tới không còn thời Tam Quốc. Sau khi thống nhất toàn nước, Vũ Đế hạ chiếu: ''Bãi quăng quật lính tráng ở những châu quận. Quận rộng lớn thì hội tụ lại 100 binh lính, quận nhỏ hội tụ lại 50 quân để giữ lại trị an.", quy định:

  • Các châu, quận không tồn tại chiến sự thì nên bến bãi binh không còn.
  • Đứng đầu những châu là quan lại Thứ sử giờ chỉ mất trách nhiệm giám sát, huỷ bỏ thương hiệu tướng tá quân, ko cho tới cố kỉnh quân nữa, cũng ko được kiêm nhiệm chức quan lại giáo úy lĩnh binh.
  • Thực hiện nay quân - dân phân trị, đô đốc giáo úy trị quân, loại sử trị dân.

Bãi quăng quật châu quận binh, một phía rất có thể khiến cho những quan lại địa hạt triệu tập nhập việc số lượng dân sinh, một phía hạn chế nhẹ nhàng trọng trách binh dịch cho tới dân. Gánh nặng nề binh dịch là trọng trách lớn số 1 của dân cày từ thời điểm năm Quang Hòa loại 7 (184) thời Hán Linh Đế. Việc huỷ bỏ binh dịch so với Phục hồi phát hành tăng thêm ý nghĩa quan trọng, tuy nhiên vì như thế không tồn tại quận binh nên trong cả trị an nhập quận cũng ko thể lưu giữ. Đến năm 301, khi thiên hạ đại loàn, ngôi nhà Tấn ko thể kiểm soát được viên diện nữa.

Đời sinh sống xã hội[sửa | sửa mã nguồn]

Ngoài một trong những nỗ lực thay cho thay đổi quyết sách ko thành công xuất sắc, Tấn Vũ Đế sẽ là người lãng phí dâm. Sau khi xâm chiếm Đông Ngô, ông bắt thật nhiều cung phái nữ của Tôn Hạo về Lạc Dương, con số lên tới mức năm ngàn con người. Hằng ngày ông thông thường cưỡi xe pháo dê kéo chạy lên đường những chống cung phái nữ, nếu như xe pháo tạm dừng ở đâu thì ông tạm dừng ngủ ở tê liệt. Vì thế những cung phái nữ đều đua nhau nhằm cành dâu trước cửa ngõ nhằm mê hoặc con cái dê kéo xe pháo cho tới vua, kỳ vọng vua tiếp tục tấp vào vị trí mình[2].

Vũ Đế là 1 trong vị ngọc hoàng sinh sống sang chảnh, mến xây đựng nhiều hoàng cung, việc ăn diện cũng khá xa xăm xỉ. Lối sinh sống sang chảnh của ông tác động từng toàn quốc. Các quan lại lại và bọn ngôi nhà nhiều đua nhau làm theo theo gót, phô bày vùng sự phú quý, đua coi ai nhiều hơn[2]. Điển hình là sự việc đua của báu của Thạch Sùng và Vương Khải. Vũ Đế thậm chí là còn tặng Vương Khải một cây sinh vật biển nhằm đua với Thạch Sùng.

Các tông thất và quý tộc ngôi nhà Tấn nhờ đem độc quyền kinh tế tài chính nên tích trữ được lượng rộng lớn tài phú, nhờ này mà tự do thoải mái sinh sống nhập sang chảnh, ăn từng bữa cơm trắng nên tiêu xài rộng lớn một vạn chi phí. Vì nhằm lưu giữ lối sinh sống sang chảnh này nên triều đình nên tăng thuế, quan lại viên hủ bại tham ô dù đang được trở thành thói thông thường, trong lúc tê liệt dân bọn chúng sinh sống nhập nghèo khó, ăn ko no khoác ko rét.

Cuối đời[sửa | sửa mã nguồn]

Việc triều chủ yếu, Tấn Vũ Đế phụ thuộc nhị đại thần Giả Sung và Vệ Quán là nhị người từng theo gót chung Tư Mã Chiêu cuối thời Ngụy trước tê liệt. Sau khi Dương thị được lập thực hiện Hoàng hậu, Vũ Đế đề bạt phụ thân Dương hậu là Dương Tuấn thực hiện đại thần.

Tấn Vũ Đế đem con cái cả Tư Mã Trung vốn liếng là kẻ ngu đần. Vũ Đế mong muốn lựa chọn phụ nữ Vệ Quán cho tới Trung tuy nhiên lại nghe Dương hậu khuyên nhủ nên lấy phụ nữ Giả Sung là Giả Nam Phong. Trước khi lấy Giả thị, Trung đang được sinh được nam nhi là Tư Mã Duật, con cái nô tỳ Tạ thị. Vũ Đế chuẩn bị mất mặt, phiền lòng vì như thế hoàng thái tử Trung ngu đần. Vệ Quán từng khuyên nhủ thay cho Thái tử tuy nhiên Vũ Đế ko nghe vì như thế thấy con cháu là Duật đem tư hóa học lanh lợi, kỳ vọng con cháu rất có thể chung được con cái.

Năm Thái Hi vẹn toàn niên (290), ngày đôi mươi tháng tư (tức ngày 16 mon 5 dương lịch), Tấn Vũ Đế Tư Mã Viêm chầu ông vải bên trên Hàm Chương năng lượng điện (含章殿), hưởng trọn lâu 54 tuổi tác. Ông được truy tôn miếu hiệu là Thế Tổ (世祖), thụy hiệu là Vũ hoàng đế (武皇帝). Ông được mai táng ở Tuấn Dương lăng (峻陽陵).

Thái tử Tư Mã Trung lên thay cho, tức Tấn Huệ Đế, Thái tử phi Giả thị được phong thực hiện Hoàng hậu. Ngay sau chết choc của ông, ngôi nhà Tấn chính thức giảm sút vì như thế Huệ Đế ko điều hành và quản lý nổi triều đình, Giả thị giết thịt đại thần, tóm đại quyền lại thực hiện những việc dâm ô, khiến cho những hoàng thân thuộc hàng loạt nổi lên làm mưa làm gió, tạo nên Loạn chén vương vãi và loàn Ngũ Hồ dẫn cho tới sự bại vong ở trong nhà Tây Tấn, toàn bộ chỉ tầm 26 năm sau thời điểm Vũ Đế mất mặt.

Nhận xét[sửa | sửa mã nguồn]

Tấn Vũ Đế một đợt nữa thống nhất Trung Hoa, thống trị quốc gia theo gót qui định ''vô vi'', khoan thư mức độ dân, cách tân và phát triển phát hành, khiến cho kinh tế tài chính cách tân và phát triển phát đạt, tuy nhiên tiếc rằng cuối đời ông ham mải miết tửu sắc, tham ô lam vô giới hạn. Sự dâm ô, sang chảnh của ông đang trở thành trào lưu xấu xa mở rộng từng cả nước[3]. Dường như hàng loạt những quyết sách sai lầm không mong muốn như yếu tố cư xử với những người Hồ, yếu tố lân phong những phiên vương vãi, yếu tố huỷ bỏ quận binh và sai lầm không mong muốn trong công việc lựa chọn người kế tiếp vị đang được chôn vùi vương vãi triều Tây Tấn, làm cho Tây Tấn phát triển thành vương vãi triều thứ nhất bị nước ngoài tộc xâm chiếm mất mặt vùng bờ cõi trung tâm quốc gia.

Vũ Đế từng chất vấn đại thần là Lưu Nghị rằng:

Khanh thấy trẫm rất có thể đối chiếu với vị nhà vua nào là ở trong nhà Hán?

Ý của vua mong muốn được đối chiếu với Cao Đế, Vũ Đế, Quang Vũ Đế hoặc ít ra hao hao Văn Đế, Cảnh Đế[2], tuy nhiên Lưu Nghị trả lời:

Xem thêm: trùm cuối việt á là ai

Bệ hạ chỉ rất có thể ví bản thân với Hoàn Đế, Linh Đế thôi.

Vũ Đế tức dỗi, chất vấn vì sao, Lưu Nghị đáp:

Hoàn Đế, Linh Đế phân phối quan lại tước đoạt lấy chi phí vẫn cho tới nhập vào quốc khố. Bệ hạ phân phối quan lại tước đoạt lấy chi phí tuy nhiên lại dùng cho tới riêng rẽ bản thân, như thế là trong cả Hoàn Đế, Linh Đế thánh thượng cũng ko vì như thế.

Vũ Đế dỗi lắm, tuy nhiên đành nên mỉm cười trừ:

Sao trẫm lại như là Hoàn Đế, Linh Đế được? Trẫm không nhiều đi ra còn tồn tại trung thần dám thưa thực sự như khanh.

Sau này Mao Tôn Cương nhập phần thánh thán của Tam Quốc thao diễn nghĩa đang được comment rằng thời Tam Quốc khai mạc vì như thế Hoàn, Linh thì kết cổ động cũng vì như thế Hoàn, Linh. Ngoại trừ ý thưa phẩm hóa học của Vũ Đế tương tự như Hoàn, Linh còn tồn tại ý thưa sau thời điểm Hoàn Đế, Linh Đế mất mặt thì ra mắt chiến loàn, triều Hán bị bại vong, sau thời điểm Vũ Đế mất mặt thì Tây Tấn cũng bại vong.

Gia quyến[sửa | sửa mã nguồn]

  • Cha: Tư Mã Chiêu, truy phong Thái Tổ Văn hoàng đế (太祖文皇帝).
  • Mẹ: Vương Nguyên Cơ, khi Tư Mã Viêm xưng Đế thì tôn thực hiện Hoàng thái hậu. Mất năm Thái Thủy loại 4 (268), thụy hiệu Văn Minh hoàng hậu (文明皇后).
  • Hoàng hậu:
  1. Nguyên hoàng hậu: Dương Diễm (楊艷; 238 - 274), tự động Quỳnh Chi (瓊芝), người Hoằng Nông, Hoa Âm. Thụy hiệu Vũ Nguyên hoàng hậu (武元皇后).
  2. Kế hoàng hậu: Dương Chỉ (楊芷; 259 - 292), tự động Quý Lan (季蘭), người Hoằng Nông, Hoa Âm, là lối muội (em họ) của Vũ Nguyên vợ vua. Thụy hiệu Vũ Điệu hoàng hậu (武悼皇后).
  3. Truy phong hậu: Vương Viện Cơ (王媛姬), sơ phong Trung Tài nhân (中才人), hạ sinh Tấn Hoài Đế Tư Mã Sí, truy tôn Vũ Hoài Thái hậu (武懷太后).
  • Phi tần:
  1. Quý tần Tả Phấn (左棻), tự động Lan Chi (蘭芝), phụ nữ Tả Ung (左雍), em gái Tắc thư Tả Tư (左思).
  2. Quý tần Hồ Phương (胡芳), phụ nữ Trấn Quân đại tướng tá quân Hồ Phấn.
  3. Phu nhân Gia Cát Uyển (诸葛婉), phụ nữ Đình úy Gia Cát Trùng (诸葛冲).
  4. Phu nhân Lý thị (夫人李氏), phụ nữ Tư trang bị Lý Dận (李胤).
  5. Quý nhân Công Tôn thị (贵人公孙氏).
  6. Thục phi Lưu Viện (淑妃 劉媛).
  7. Thục viên Tang Diệu (淑媛 臧曜), phụ nữ Thái phó Tang Quyền (臧权).
  8. Tu hoa Quỳ Xán (修華逵粲).
  9. Sung hoa Triệu Xán (充華趙粲), phụ nữ của Triệu Sung (趙虞), chúng ta nước ngoài của Vũ Nguyên vợ vua.
  10. Mỹ nhân Từ Nghĩa (美人徐義; 221 - 298), người Thành Dương, Sơn Đông, nhũ khuôn của Tấn Huệ Đế vợ vua Giả Nam Phong. Dung mạo xấu xa xí, xuất thân thuộc nằm trong khổ sở, tự đem công phò giá chỉ Giả hậu nên được cấc nhắc Trung tài nhân (中才人), rồi Lương nhân (良人). Sau loàn của Dương Tuấn, phụ thân của Vũ Điệu Dương hậu, tự đem công phò trợ Giả hậu lại thăng Mỹ nhân. Con là Từ Liệt (徐烈).
  11. Tạ Cửu (谢玖), sau trở thành thiếp của Tấn Huệ Đế.
  • Hoàng tử:
  1. Tư Mã Quỹ (司馬軌), tự động Chính Tắc (正则), tước đoạt Bình Lăng Điệu vương (毗陵悼王), u Vũ Nguyên vợ vua.
  2. Tấn Huệ Đế Tư Mã Trung (司馬衷), u Vũ Nguyên vợ vua.
  3. Tư Mã Giản (司馬柬), tự động Hoằng Độ (弘度), tước đoạt Tần Hiến vương (秦獻王), u Vũ Nguyên vợ vua. Ông là chăm sóc phụ của Tấn Mẫn Đế Tư Mã Nghiệp.
  4. Tư Mã Cảnh (司馬景), tự động Cảnh Độ (景度), cấp cho thực hiện con cái quá tự động của cổ động phụ Tư Mã Triệu, phong tước đoạt Thành Dương Hoài vương (城陽懷王), u Thẩm người đẹp.
  5. Tư Mã Hiến (司馬憲), bị tiêu diệt non, tước đoạt Thành Dương Thương vương (城陽殤王), u Từ tài nhân.
  6. Tư Mã Chi (司馬祗), tự động Kính Độ (敬度), tước đoạt Đông Hải Trùng vương (東海沖王), u Quỹ tài nhân.
  7. Tư Mã Dụ (司馬裕), tự động Tuấn Độ (濬度), tước đoạt Thủy Bình Ai vương (始平哀王), u Triệu tài nhân.
  8. Tư Mã Vĩ (司馬瑋), tự động Ngạn Độ (彥度), tước đoạt Sở Ẩn vương (楚隱王), ko rõ ràng u, sau nhập cuộc loàn Bát vương vãi.
  9. Tư Mã Nghệ (司馬乂), tự động Thượng Độ (士度), tước đoạt Trường Sa Lệ vương (長沙厲王), u Thẩm người đẹp, sau nhập cuộc loàn Bát vương vãi.
  10. Tư Mã Doãn (司馬允), tự động Khâm Độ (欽度), tước đoạt Hoài Nam Trung Tráng vương (淮南忠壯王), u Lý phu nhân.
  11. Tư Mã Diễn (司馬演), tự động Hoành Độ (宏度), tước đoạt Đại Ai vương (代哀王), u Triệu người đẹp.
  12. Tư Mã Cai (司馬該), tự động Huyền Độ (玄度), tước đoạt Tân Đô vương (新都王), u Trang bảo lâm.
  13. Tư Mã Hà (司马遐), tự động Thâm Độ (深度), tước đoạt Thanh Hà Khang vương (清河康王), u Trần người đẹp.
  14. Tư Mã Mô (司馬謨), tự động Lệnh Độ (令度), tước đoạt Nhữ Nam Ai vương (汝陰哀王), u Chư cơ.
  15. Tư Mã Dĩnh (司马颖), tự động Chương Độ (章度), tước đoạt Thành Đô vương (成都王), u Trình tài nhân, sau nhập cuộc loàn Bát vương vãi.
  16. Tư Mã Yến (司馬晏), tự động Bình Độ (平度), tước đoạt Ngô Kính vương (吳敬王), u Lý phu nhân. Ông là phụ thân của Tấn Mẫn Đế Tư Mã Nghiệp.
  17. Tư Mã Khôi (司馬恢), tự động Tư Độ (思度), tước đoạt Bột Thành Phố Hải Dương vương (勃海殤王).
  18. Tấn Hoài Đế Tư Mã Xí, vẹn toàn phong Dự Chương vương (豫章王).
  19. Tấn Nguyên Đế Tư Mã Duệ, chăm sóc tử.
  • Hoàng nữ:
  1. Thường Sơn công chúa (常山公主), hạ giá chỉ Vương Tề (王济), con cái loại của Vương Hồn (王渾).
  2. Bình Dương công chúa (平陽公主), u Vũ Nguyên vợ vua.
  3. Tân Phong công chúa (新豐公主), u Vũ Nguyên vợ vua.
  4. Dương Bình công chúa (陽平公主), u Vũ Nguyên vợ vua.
  5. Vũ An công chúa (武安公主), u Hồ Quý tần, hạ giá chỉ Ôn Dụ (温裕), con cái loại tía của Ôn Tệ (溫羡).
  6. Phồn Xương công chúa (繁昌公主), hạ giá chỉ Vệ Tuyên (衛宣), con cái loại tư của Vệ Quán.
  7. Tương Thành công chúa (襄城公主), tự động Tu Huy (脩袆), hạ giá chỉ Vương Đôn.
  8. Vạn Niên công chúa (萬年公主).
  9. Huỳnh Dương công chúa (滎陽公主), hứa gả nam nhi của Lô Chí (卢志) là Lô Kham (卢谌), mất mặt trước lúc trở thành thân thuộc.
  10. Huỳnh Dương Trưởng công chúa (滎陽長公主), hạ giá chỉ Hoa Hằng (華恆).
  11. Toánh Xuyên công chúa (潁川公主), hạ giá chỉ Vương Túy (王粹), con cháu của Vương Tuấn.
  12. Quảng Bình công chúa (廣平公主).
  13. Linh Thọ công chúa (灵寿公主), tự động Tu Lệ (脩麗).

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Tư Mã Chiêu
  • Tư Mã Ý
  • Tư Mã Sư
  • Nhà Tấn
  • Tấn Huệ Đế

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Đặng Huy Phúc (2001), Các nhà vua Trung Hoa, Nhà xuất bạn dạng Hà Nội
  • Học viện quân sự chiến lược cấp cho cao (1992), Lịch sử Trung Quốc kể từ cổ xưa cho tới Năm đời mươi nước
  • Nguyễn Khắc Thuần (2003), Các đời đế vương vãi Trung Hoa, Nhà xuất bạn dạng Giáo dục
  • Trương Thánh (2013), Chính sử Trung Quốc qua loa những triều đại - 350 vị nhà vua nổi tiếng, Nhà xuất bạn dạng Văn Hóa - Thông tin

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a b c Trương Thánh, sách đang được dẫn, tr 116
  2. ^ a b c d Trương Thánh, sách đang được dẫn, tr 117
  3. ^ Trương Thánh, sách đang được dẫn, tr 115